ಇಂದು ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರ ದಿನಾಚರಣೆ: ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಒಳಜಗಳಗಳ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ವೃತ್ತಿ! -ಡಾ. ಶಂಕರಗೌಡ ಎಸ್ ಗುಂಡಕನಾಳ ಸಹಾಯಕ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರು ಗುಲಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಕಲ್ಬುರ್ಗಿ

ಇಂದು ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರ ದಿನಾಚರಣೆ ಈ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ನೇಮಕಾತಿಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು, ಸಮಾನ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇದ್ದರೂ ಶಿಕ್ಷಕರ ಸ್ಥಾನಮಾನದಿಂದ ವಂಚಿತರಾದ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ  ಗುಲಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಹಾಯಕ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕ  ಡಾ. ಶಂಕರಗೌಡ ಎಸ್ ಗುಂಡಕನಾಳ ಅವರು.

ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆಗಸ್ಟ್ 12ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪಿತಾಮಹ ಡಾ. ಎಸ್. ಆರ್. ರಂಗನಾಥನ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರ ದಿನ’ವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2026ರ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನದ ದೇಗುಲಗಳಾದ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ವೃತ್ತಿಪರರನ್ನು ಕೇವಲ ಕೊಂಡಾಡಿದರೆ ಸಾಲದು; ಬದಲಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಾಸ್ತವಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿರುವ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಬೇಕಿದೆ.
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರು ಮತ್ತು ಬೋಧಕ ವರ್ಗದವರು (ಶಿಕ್ಷಕರು) ಸಮಾನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು (ಪಿಎಚ್.ಡಿ, ನೆಟ್, ಸ್ಲೆಟ್) ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಯುಜಿಸಿ (UGC) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಅನ್ವಯವೇ ಇವರ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರು ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕಗಳ ವಿತರಣೆ ಅಥವಾ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ (Administrative) ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವುದು, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ (Academic) ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಬೋಧಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನೂ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಇವರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದಿರುವುದು ತಾರತಮ್ಯದ ಪರಮಾವಧಿಯಾಗಿದೆ.
ಯುಜಿಸಿ ನಿಯಮಗಳಿದ್ದರೂ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮಲತಾಯಿ ಧೋರಣೆ
ಯುಜಿಸಿ (UGC) ತನ್ನ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ‘ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ’ (Academic Staff) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ (Government of Karnataka) ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಇಂದಿಗೂ ‘ಬೋಧಕೇತರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ’ (Non-teaching position) ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸಿನ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರಿಗೆ ಮರೀಚಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಯುಜಿಸಿ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿಯೇ ನೇಮಕಗೊಂಡರೂ, ಸರ್ಕಾರ ಮಾತ್ರ ಇವರಿಗೆ ಬೋಧಕ ದರ್ಜೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ವಿಪರ್ಯಾಸ.
ಸ್ವಂತ ವೃತ್ತಿಬಂಧುಗಳಿಂದಲೇ ಸಿಗದ ಬೆಂಬಲ
ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರ ಈ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಬೇಸರದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನ (LIS) ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರುಗಳಿಂದಲೇ ಸೂಕ್ತ ಬೆಂಬಲ ಸಿಗದಿರುವುದು. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಬೋಧಕರು ಶಿಕ್ಷಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ತಮ್ಮದೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿಬಂಧುಗಳಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಕರ ಸ್ಥಾನಮಾನ (Teaching status) ಸಿಗಬೇಕೆಂಬ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಅವರು ಧ್ವನಿಗೂಡಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸ್ವಂತ ವಲಯದವರಿಂದಲೇ ನೈತಿಕ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಜಟಿಲಗೊಳಿಸಿದೆ.
ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸಿನ ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ಕೋರ್ಟ್ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಗಳು
ಈ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಅಸಮಾನತೆಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದರೆ ‘ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸಿನ’ (Superannuation) ವಿವಾದ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಧಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸು 62 ವರ್ಷಗಳಿದ್ದರೆ, ಬೋಧಕೇತರ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರಿಗೆ ಅದು 60 ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. 60 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗಲಿರುವ ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರು, “ಯುಜಿಸಿ ಅಡಿ ನಾವೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ನಮಗೂ 62 ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಸೇವಾವಧಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿ” ಎಂದು ಕೋರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಹಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ (Stay order) ತಂದು ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಖಾಲಿ ಹುದ್ದೆಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗದೆ, ರಾಜ್ಯದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರ ನೇಮಕಾತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕಾನೂನು ಸಮರ ಮತ್ತು ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಗಳ ನೇರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಉದ್ಯೋಗದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಯುವ ಮತ್ತು ಅರ್ಹ LIS ಪದವೀಧರರು ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾರೆ.
ಪರಿಹಾರದ ಹಾದಿ
ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ತುರ್ತಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು. ಒಂದೋ ಯುಜಿಸಿ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರಿಗೆ ‘ಬೋಧಕ ದರ್ಜೆ’ (Teaching status) ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬೇಕು. ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿ, ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಮರುಚಾಲನೆ ನೀಡಬೇಕು.
ನೇಮಕಾತಿ ವಿಳಂಬ: ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳ ಅವನತಿ ಮತ್ತು ಯುವ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ
ರಾಜ್ಯದ ಬಹುತೇಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರು, ಉಪ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರು ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರ ಕಾಯಂ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಕಾಯಂ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಅತಿಥಿ (Guest) ಅಥವಾ ಗುತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಪ ವೇತನ ನೀಡಿ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರನ್ನು ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಓದಿ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಮತ್ತು ನೆಟ್ (NET/SLET) ಪಾಸು ಮಾಡಿ ಉದ್ಯೋಗದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ಯುವ LIS ಪದವೀಧರರ ಭವಿಷ್ಯ ಕಮರುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ ತುರ್ತಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ:
ಕಾನೂನು ತೊಡಕುಗಳ ನಿವಾರಣೆ: ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮುಂಬಡ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ವಿಶೇಷ ಮುತುವರ್ಜಿ ವಹಿಸಿ, ಕಾನೂನು ಇಲಾಖೆಯ ಮೂಲಕ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ಯುಜಿಸಿ ನಿಯಮಗಳ ಏಕರೂಪ ಅಳವಡಿಕೆ: ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ನೇಮಕಾತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ‘ಯುಜಿಸಿ ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್ಸ್ 2018’ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿ, ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಏಕರೂಪದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು.
ತ್ವರಿತ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ನೇಮಕಾತಿ: ಖಾಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ದರ್ಜೆಯ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಬ್ಯಾಕ್‌ಲಾಗ್ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು, ಮೀಸಲಾತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು (Direct Recruitment) ತಕ್ಷಣವೇ ಆರಂಭಿಸಬೇಕು.
ಬೋಧಕ ದರ್ಜೆಯ (Teaching Status) ಮನ್ನಣೆ: ಯುಜಿಸಿ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರಿಗೆ ‘ಬೋಧಕ ದರ್ಜೆ’ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮೂಲ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನೇ ಬೇರುಸಹಿತ ಕಿತ್ತುಹಾಕಬೇಕು.
ಈ ವರ್ಷದ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರ ದಿನಾಚರಣೆಯು ಕೇವಲ ವೇದಿಕೆ ಭಾಷಣಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ವೃತ್ತಿಪರರ ಈ ಮೂಲಭೂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಯುವ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗದ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುವ ಮುನ್ನಡಿಯಾಗಬೇಕಿದೆ.

-ಡಾ. ಶಂಕರಗೌಡ ಎಸ್ ಗುಂಡಕನಾಳ
ಸಹಾಯಕ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರು
ಗುಲಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಕಲಬುರಗಿ